—————————————

Afeef: Aragtida maqaalku waa mid u gaar ah qoraaga, anaguna hadaanu Oodweynenews nahay waxaanu leenahay Magacaagu yuu noqon mid xumaan ka marag kaca, haka talin masiibiyo wax makhluuqa kalla dilla.

waxa uu markaliya si lama filaan ah uga soo muuqday musharaxiintii badnayd ee isu sharaxday doorashadii u danbaysay ee Maamulka Muqdisho sidoo kale lama filaan ayuu ugu guulaystay Madaxwayne nimadii iyo Hogaankii Magaaladaas ilaa heer uu gaadhaba inuu rumaysan waayay in uu guulaystay iyo in kale oo sidaan filaayo mar danbe loogu dhaartay.

waxa muuqatay markiiba bilaa kalsoonidiisa waxa mudo uu ku raftay soo dhisida xukuumad iyo ku dhawaaqista Raysal wasaare taasi waxay muujinaysaa in aanu marka horeba meel sii dhigan Hamiga balse uu u muuqday ruux la watay sidaas darteed aanay waxba u qorshaysnayn sidoo kalena aanu Go’aan iyo dhiirasho aanu lahayn.

Hadaladiisa iyo khudbadihiisu waa kuwo ku dhisan Aragti dheer oo caafimaad qabta hadii la dhadhansado balse waa afka baarkiisa iyo waliba in aanu garanayn sida uu u gaadhaayo filic ahaan waxa uu rabo hadalku wuu fududyahay qurxi ama xumee sida loo dhahaa waxa uu ka koobanyahay maskaxda ka keen dibnaha iyo carabkana dhaqdhaqaaji balse waxaad ku hadasho sida aad ficil ahaan ama practical aad ugu badalayso iyana waa mid farsamadeeda u baahan.

Cidii dhagaysatay khudbadiisii u horaysay ee musharaxnimada waxa uu u hadlaayay nin daacad ah oo ah kii ay soomaaliba ku badhaadhi lahayd laguna kala bugsan lahaa hadii uu soomali maryoolay Runta u kala sheegi lahaa balse nasiib daro iyo ayaan daro waxa uu ku dhacay Hog ay ku wada shubmeen kuwii ka horeeyay oo ah inuu noqday nin qabiil ama caadifadaysan oo xataa aan sinaba u qarsan karin.

Nasiib wanaag waxa uu ku soo beegmay xili dunidu somalia u soo jeedo taasaa keentay in dhanka dunida si hagar la’aan ah somalia loogu hagar baxo oo caalamku si wacan ula xidhiidho dhibkoodana xaliyaan taasi waa ta keentay in USA ;UK iyo kuwo kale oo badaniba ay ka dhigaan musaxir ama nin Ruuxi ah oo meeshuu gacanta u qaadaba Guul ka keenaaya 2ba midkood ama dunidu ha u hagar baxdo somalia ama isagu ha ahaado nin yaqaan sida dunida loo kasbado loona macaamilo waxa xaqiiq ah oo hubaal ah inay somalia horumar balaadhan ka samaysay Arimaha Dibada taasoo wax badan ay ka saacideen dawladaha caalamka oo runtii somalia la odhan karo way u hagar baxeen sidaasooy waliba ku yihiin reer Galbeedkii oo aanu Caalam kii Islaamku aanu wali soo jeedin.

Sidoo kale waxa xaqiiq ah in arimaha guduha ee somalia uu ku fashilmay oo aanu haysanin taageero ama Ogolaasho ka dib markii meel walba si adag looga hor yimid ha ugu darnaato arimaha hada geeska ku cusub ee jubooyinka balse insha alaah iska dhamaan ilaa hada Hasan sheekh ma haysto Taageero shacbi ah balse waxaabu keenayqilaaf hor leh iyo sansaan qabyaladeed hor leh oo isbahaysi oo laga dareemaayo dhaqdhaqaaqa geeska.

waxa iyana jirtay in uu aqbalay sii waditaanka wadahadaladii u dhaxeeyay somaliland iyo somalia ee uu anbaqaaday maamulkii shariif ee ka horeeyay taasi waxay sababtay in Turkey lagu furo wadahadalo cusub oo kale oo dhex mara 2da dhinac halkaas oo lagu gaadhay qodobo isu soo dhawayneed waxii danbena dib loo dhigto intii hore waxa uu u eekaa nin ku socda Madaxiisa balse tan iyo intii ka danbaysay shirkaas iyo sidoo kale kii London ee May gudaheeda waxa ka muuqda isbadal wayn oo uu badalay wadadiisii hore ee uu jeexday taasi oo ku tusaysa inuu yahay Hogaamiye bilaa kalsooni ah oo dhinac loo raco aan lahayn oo xubno ka mid ah Parlamakniisa oo u hanjabaa ay wax wayn ka badali karaan,kaas Hogaamiye fashilmay dheh marba haduu Madaxwaynuhu noqodo mid loogu hanjabo mossion waxa uu soo sidaaba iska yar.

sidoo kale waa hogaamiye aan aqoonba u lahayn dhulka guud ahaan soomaliba dagto geography ahaan balse ku tusaale qaata sawirada dacaayada iyo map ka Amin arts sawiro ee Qabyaladaysan ,waxa aanu sidoo kale ka warqabin taariikhda guud ahan dhulka somalida iyo sidoo kale sooyaalka dhaw ee dawladii somalia la isku odhan jiray,sidoo kale waa Hogaamiye aan aqoonta diinta iyo ta maadiga ahba ka dhisnayn isla markaana aan aqoonin xaqa waxa uu yahay sidoo kale xuquuqdana aan ixtiraamin,wa hogamiye aan kala saari karin xaqa iyo baadilka,daacada iyo munaafaqada,Nacabkiisa iyo Nasteexiisa.

sababtoo ah waxa aanu ka dharagsanayn xaqiiqda rasmiga ah ee somaliland wuxuun a u qabaa dadka iska xadraysan subxaana laah…xaasha walaahi waa dad Himilo dheer oo Aqoon badan oo kooda xoolo dhaqatada iyo kooda PHD holder ka ahi ay isku Aragti yihiin dhanka cilmiga iyo aqoonta waa shacab aan qaadan xadgudubka iyo Ihaanada iyo sidoo kael Gafafka ,Hassan waxa u haboonayd una haboon inuu garawsado xaqiiqda waaqiciga ah ee taagan maanta iskana ilaabo shalay,sida uu somaliland u leeyahay iska ilaaba shalay ayay somaliland uleedahay iska ilaaba shalay iyo waxii dhacay wax kali ah oo aynu Heshiis ku nahayna ma jiraan.

Hadma ama ilaa goorma ayay Madaxda Muqdisho dadkooda beenta u sheegayaan oo ay runta taabsiinayaan waaqica iyo xaqiiqda biyo kama dhibcaanka ah ee Jamhuuriyada somaliland inaynu kala ahayn laba dawladood oo siman magaca somalinimana ku midoobay iskuna raacay Aragti kale oo balaadhan taasina ay hana qaadi wayday dulmi iyo cadaalad daro badan dabadeedna aanu go’aansanay inaanu dib uga baxno midawgaas taasina waa ta ay somalia boodhka u rafanayso ilaa hada oo cuqubo rabaani ah ayaa ku dhacday Halka somaliland dadkeedii ku heshiiyeen oo dhisteen kuna midoobeen isla markaana Hiil iyo Hooba la garabtaaganyihiin markana aanay Midnimo daneb diyaar u ahayn Bulshada somaliland tu wal iyo siyasad wal oo aydun ciyaartaan ama soo muusooda oo afka soo macaaneeya ama veto sheegta oo codka diidmada qayaxan isticmaala walaahi somaliland waligeed waxay ahaanaysaa somaliland Aqoonsi iyo Bilaa Aqoonsiba ee hadmay qurxoontahay Hassan sheekhoow inaad cida kaa amar qaadata runta u sheegto oo aad tidhaa iska ilaawa walaalaheena reer waqooyi,kolayba magacoodu waa idinku dhib oo ma sheegi kartaane reer somaliland tashade oo waleebaanay nafsad danbe u hayn xamar iyo dadkeeda toona.

Anigu haatan waxaan jiraa 25 sano waxaan 100% u garaabaa ragii go’aansaday go’aankan xalaashaa ee kasoo noqoshada Midnimadii sababtoo ah waxaan ogaaday waxa Isir nacayb ,cadaawad,xaasidnimo idinka buuxda madax iyo mijaba igama ahan aflgaado balse waa xaqiiq jirta dadka ku nool cidhifka Boosaaso ilaa cidhifka Kismaayo waa isku Aragti iyo Xiqdi dhamaantood waxay u qabaan bulshada reer somaliland cadaawad daran,wax kalena kumay kasban aan ka ahayn Gobonimada uu ilaahay siiyay iyo sidoo kale Dawladnimadooda iyo dhulkooda ku filan oo laga wada xunyahay anigu ma arko aragti iyo cilmi ahaanba fikri kale aan ka ahayn intaas,sababtoo ah hadii la isjecelyahay oo la israbo soomalidu dhaqan bay lahayd meeshii dulmi balaadhanbaa dhacay oo si daran oo arxan daranbaa maryo dhiigle loo kala furtay halkii xal laga raadin lahaa ayaa ficil iyo xintan iyo carigsi la sii dheelay,waa aynu u wada joognaa taasi inta ay sii shaqayso ama dhaqdo soomaali balse waxaan halkan uga gudbinayaa Hasan sheekha Muqdisho somaliland waa xaq jira horena u jiray hadana jira ama Qabiilo isku soo bahaysta ama soomaali maryoolay oo dhan shacabkani waa u diyaar wax wal iyo qiimo wal oo ay ku tagto inay xornimadooda iyo madaxbanaanidooda difaacdaan waana shay xalaal ah oo diinta Islaamku u ogoshay ninka diidan jriitaankaaga,ee dhulkaaga kugu haysta,iyo dadkaaga kaas oo kale waa wax lagu jihaado taasna walaahi diyaar baanu u nahay wax kale oo habayaraatee nagu kalifaaya in aanu mabda’ayaga ka laabanana waluusan jirin taad dheeshaba.

waxaad u muuqataa nin qaatay mabda’ii Cali khaliif balse waxaad ogaataa inuu kaasi dab uun ku galinaayo durtabana waadigaa ku fashilmay ee hadalkii madaxwayne ee u danbeeyay isticmaali lahaa durtaba sii isticmaalay waxaad beri na tidhaa kuma hadhin marba hadaad maanta iska sii ciday waliba sidii nin wayn umaad hadal ee Umad dhan oo aad sidaas waliba taaga ku rabto inaad madaxwayne u noqoto ayad sharaftoodii iyo karaamadoodii meel kaga dhacday hadee xabaal iyo ninkeed loo kala tagbay soomali tidhaahdaaye ingiriis iyo maraykan inoo kala baxe ee haat burhaanak Hassan nin jilicsanoow ,ma jecli cayda madaxda meeshay doonaanba ha joogeene balse adoo kale qadarin uma hayo adba i xushmayn waydee maxaa tayda ka dhigaaya maarta.

1991 kii waa loo dhamaa dhamaan beelaha daga somaliland midna lama qasbayn ee iyagoo ku qancsan ayay saxeexeen oo ku dhaarteen go’aanka gooni isu taaga somaliland,taasi markaasay dhacday oo waleebaanan mar dnabe loo noqonayn anagu aanu dhexdayada islayno waxii naga dhaxeeyaba balse waxaan maranaba suurtoobayn in aanu idinka yeelo faro galin sidoo kale waxa afti iyo cod 97% loogu qaaday oo ku dhacay guud ahaanba shacabka somaliland Haa ugu codeeyeen Dastuurka Qaranka taasina waa wax biyo kama dhibcaan ah oo aan marnaba gorgortan gali karayn ee Nuclears doono wax kale oo ina kala furdaamin karaa ma jiraane,beelaha somaliland qawlkoodu marbuu ahaa tii wacad furta iyo tii kaleba loo joojin maayo sababtoo ah Umada meesha ku dhaqan ee Majority ga ayaa go’aanka kama danbaysta ah leh alle sokodii taasina waa ul iyo diirkeed ee haku daalin kala qaybin ama raysal wasare u magacoow ama adigu isku magacoow nama matalo Dibjir naga baxay dhulkayagana walee baan dib danbe looga taagin calanka dulmiga iyo xaqdarada taas ku seexo oo ku soo toos ama hogamiye colaadeed baad noqon walowba aanad waxba isla hayn ama soomali runtaad u kala sheegi.

waxa Hogaamiye noqda nin sidiisuba runta yaqaan oo war cad Hal-adaygna leh,balse Hasan oo kale oo afkii uu maanta kugula hadlaayay mid ka fog beri ku odhanaaya kaasi waaba Munaafaq waxaase ayaan daran cida xil saaratay muhiim ah ee tidhi na hogaami amase wax ka sugaysa .

Dhulka somaliland waa 6 Gobol oo waawayn waxaanay kala yihiin Sool,Sanaag,Togdher,Saaxil,Awdal iyo Maroodi jeex intuba waa somaliland kana arimisa ee haday Qurba joogtii Faqashtu ku soo install garaysay hadee nin waxgard ahba waanad ahayn .siwalba isku day wal oo aad rabto inaad kaga Galgalato wada hadalada socday oo ay u muuqato inaad maruun rabto sidaad u burin lahayd iyo wax wal oo somaliland ku kalifaayaba sidii aad uga dhaqaaqi lahayd waxaanu ku leenay taasi waa lagaa horeeya siyasadana waad ku fashilantay ee is casil adgu ama ku soco mayalkaaga dadkaagana runta u sheeg ay Qabyaaladu madax martay dadkan ilaahaybaa siiyay gobonimada markay wax idinku darsadeena waa taydun dulmideen ee maanta shalay maahee quusta ku dheh oo dhulkooday dhisteene kiina dhista,intaas maxaa idinku cusleeyay nin habranaya yaanu marka horeba soo istaagin Umada horteeda.

somaliland waxay u dhalatay inay jirto oo waarto lagamana yaabo inay waligeed dib u noqoto ama gaal ha diido ama yaanu diinin maahan wax ku xidhan ama loo soo yeedhin karo cid kale waa Go’aan shacbi iyo gooni isu taag xaq ah  rabigaayana waanu la kaashanaynaa ee iska ilaaba midnimadii shalay oo xaqiiqda rumaysta waaqacana hirdiya ..yaan been la isku maaweelin..somaliland waxaad doontaad waydun ka shegi kartaan lakin marnaba Qullubtayada kama saari kartaan anagaa aaminsan alena nagu beeray ee korea Nuclear u dirta oo somaliland ku soo tijaabyia dheh si loo madho balse inta aanu noolahay waa waxaan dhacahayn iga walee iyo bilee…Hashaan gaada waynoow libaax uga gaban waayay inaan gorayo cawl uga tagaa waa wax soo gudhay.

ama UN soo adeegso ama caalamka oo dhan soo ciyarsii Hasan duufloow waad fashilantay with in 1 year…umadana ilaahaybaa la jira oo xaq iyo xalaal ayay ku dhisantahay ee adiga iyo faqashtadu runta liqa .

Talaabo wal oo aad si qurac u qaado waxba naga badali mayso aan ka ahayn inaanu go’aankayaga ku sii adkaano dhulkayagana sii miciinsano anaga waaba noo dhiiri galin sababtoo ah waxaanu nahay ul iyo diirkeed isku duuban oo isku lifaaqan mana nihin dad qabyaalad lagu kala furfuri karo ee waayaha ayaa kuu run sheegi waad ku cusubtahay shaxdee….dabaal joogtayn wanaagsan iyo adoo hadhoow shaashada ka baxa sida ragii hore waxna aan tarin…kii koowaad e xero dhiigta ka soo ciya ma tihid ee waxaad tahay kii u danbeeyay uun,balse waanu maqli jirnay waxna waleebaanay noo dhimayn…ee adigu nin Mawqifle ahoow.

”Wax kastoo ay nagu kalifto Madaxbanaanida iyo Qaranimada Somaliland waa lama taabtaan Go’aankuna bulshaduu ka yimid, gummaca mujaahidkay ku dhalatay, gargaarka Eebbey ku dhisan tahay”President Silanyo

mazid-7@hotmail.com

—————————————

Afeef: Aragtida maqaalku waa mid u gaar ah qoraaga, anaguna hadaanu Oodweynenews nahay waxaanu leenahay Magacaagu yuu noqon mid xumaan ka marag kaca, haka talin masiibiyo wax makhluuqa kalla dilla.